Japan Report

Tết ở Nhật Bản

Nhiều phong tục truyền thống được cử hành khi bắt đầu năm mới ở Nhật.

 

Chẳng hạn như lối vào nhà và cửa hàng được trang trí bằng lá thông và các thanh tre Kadomatsu hoặc vòng rơm bện Shimenawa, một phong tục có nguồn gốc từ đạo Shinto. Đây cũng là thời điểm trong năm mà mọi người thưởng thức bánh dày Mochi và mâm cỗ ngày Tết Osechi-ryori, những món ăn truyền thống gắn liền với việc đón mừng năm mới. Các phong tục này bắt nguồn từ những nghi lễ tạ ơn mùa màng được phát triển qua nhiều thế kỷ bởi dân tộc Nhật Bản với phần lớn dân số gắn liền cùng nghề nông hoà cùng các nghi thức tôn giáo cổ xưa. Mỗi điều trong số các tập tục này đều thấm đậm ý nghĩa tốt lành, và trải nghiệm Tết truyền thống Nhật Bản chắc chắn sẽ trở thành một điểm nhấn đặc biệt trong kỳ nghỉ của bạn.

Tiếng chuông Tất Niên

Người Nhật cho rằng 31 tháng 12 là một ngày rất quan trọng và không hiếm thấy người ta thức suốt đêm trong dịp này. Các phong tục cổ liên quan đến ngày cuối cùng trong năm trải dài khắp các vùng miền ở Nhật Bản, nhưng một trong số những điều phổ biến nhất, được bắt đầu từ thời kỳ Edo (1603 - 1868) là ăn mì Soba kiều mạch. Người ta ăn mì Soba trong ngày 31 tháng 12 vào bữa tối hoặc như một bữa xế buổi chiều để cầu mong sự trường thọ như những sợi mì thon dài mà họ đang dùng. Tuy nhiên, nên tránh ăn mì Soba vào lúc quá nửa đêm vì điều này được tin là sẽ mang lại vận xui.

Gần nửa đêm, bầu không khí lấp đầy bởi âm thanh trầm ấm của tiếng chuông từ các đền thờ ngâng lên. Các quả chuông được rung 108 lần như báo hiệu năm cũ đang dần qua đi và bước vào một năm mới. Một lý giải khác về tiếng chuông nói rằng điều này được thực hiện để từ bỏ 108 ham muốn của con người. Một số đền chùa cho phép người bình thường đến rung các quả chuông. Hãy thử việc này nếu bạn có cơ hội.

Bình minh đầu tiên, lời cầu nguyện đầu tiên cho vận mệnh tốt đẹp trong năm mới

Ở Nhật, mặt trời mọc trong ngày mùng 1 Tết được cho là mang một năng lượng siêu nhiên đặc biệt, và lời thỉnh nguyện vào bình minh đầu tiên trong năm trở thành một tập quán phổ biến kể từ thời Meiji (1868 - 1912). Đến tận ngày nay, những đám đông vẫn tụ tập trên các đỉnh núi hay bãi biển nơi có thể ngắm rõ bình minh để cầu nguyện cho sức khoẻ và hạnh phúc gia đình trong năm mới. Một phong tục khác vẫn được duy trì hiện nay là đi lễ chùa hoặc đền vào ngày Tết. Kể cả những người thường không viếng đền chùa trong cuộc sống thường nhật cũng đến đây vào dịp năm mới để cầu nguyện sức khoẻ và hạnh phúc cho gia đình mình. Nhiều cô gái trẻ nhân cơ hội này khoác lên mình những bộ Kimono nhiều màu sắc rực rỡ, hoà thêm vào bầu không khí lễ hội. Khi cầu nguyện ở đền thờ đạo Shinto, cách thông thường là lạy hai lần, vỗ tay hai cái rồi lạy một lần nữa. Còn tại chùa Phật giáo, chỉ đơn giản chắp tay và cầu nguyện trong im lặng mà không vỗ tay.

Đền Meiji ở Harajuku là địa điểm nổi tiếng nhất Tokyo để du khách tham quan cấu trúc tiêu biểu của một ngôi đền đạo Shinto và cầu nguyện cho năm mới. Trong nhiều năm trở lại đây, đền Meiji thu hút lượng du khách đông đúc nhất trong dịp Tết ở nước Nhật. Từ ngày 31 tháng 12 đến xuyên suốt một vài ngày đầu năm, đám đông ở đây lên đến con số hàng trăm nghìn người.

Mội số ngôi chùa Phật giáo có lượng lớn du khách vào dịp năm mới như Narita-san Shinsho-ji nằm gần sân bay Narita hay Kawasaki Daishi ở Kawasaki nằm tiếp giáp với Tokyo. Khi đến đây, những người đi lễ chùa và đền cầu nguyện cho sự may mắn, bảo vệ khỏi tai nạn giao thông hoặc để tránh khỏi tà ác.

Lễ hội chúc mừng năm mới

Một vài ngày sau Giáng Sinh, lối vào nhiều ngôi nhà, cửa hàng và các toà nhà ở Nhật Bản bắt đầu được trang trí với một nhành thông và tre Kadomatsu. Vật trang trí này được chuẩn bị để chào đón thần Shinto và bắt nguồn từ niềm tin trong đạo Shinto rằng thần linh trú ngụ trên các thân cây. Hơn nữa, sự có mặt của lá thông, loài cây vẫn xanh tốt ngay cả trong mùa đông, cùng những thân tre lớn nhanh và thẳng đứng, bày tỏ ước muốn của người Nhật được sở hữu đức tính và sức mạnh vượt qua mọi nghịch cảnh.

Tại lối vào nhà thường sẽ được treo một chiếc vòng rơm bện gọi là Shimenawa. Giống như Kadomatsu, vật này là dấu hiệu cho thấy ngôi nhà đã được thanh lọc để sẵn sàng chào đón các vị thần.

Sau khi tiếng chuông chùa năm mới vang lên và chuyến đi lễ chùa hoặc đền đầu tiên trong năm được hoàn tất, mọi người trở về nhà để thưởng thức món ăn truyền thống Osechi trong bữa cơm cùng đại gia đình. Osechi vốn dĩ là món ăn được dâng cúng cho các vị thần Shinto, nhưng cũng còn là một món ăn may mắn nhằm mang lại hạnh phúc cho cả gia đình. Mỗi thành phần nguyên liệu làm nên Osechi đều mang một ý nghĩa riêng đặc biệt và các món ăn này được chuẩn bị để có thể bảo quản ăn dần trong suốt dịp Tết kéo dài gần một tuần. (Từ xa xưa, việc chuẩn bị trước các món ăn có thể bảo quản và ăn dần trong một khoảng thời gian nhằm để làm giảm bớt công việc cho các bà nội trợ)

Nhiều khách sạn và nhà trọ kiểu Ryokan ở Nhật Bản phục vụ thực đơn Osechi trong ba ngày đầu tiên của năm. Cũng rất đáng để thử kế hoạch vui chơi Tết đặc biệt, bao gồm những chương trình giải trí truyền thống như nghe đàn Koto (đàn hạc Nhật Bản) và xem biểu diễn múa lân Shishi-mai thêm phần náo nhiệt và làm cho kỳ nghỉ ở Nhật vào dịp Năm Mới trở thành trải nghiệm không thể quên.

Tết ở Nhật Bản là một thời điểm trong năm mà đất nước hiện đại và dẫn đầu về công nghệ này quay về với phong tục truyền thống. Các năm trước đây, nhiều cửa hàng, doanh nghiệp và các địa điểm thú vị có thói quen nghỉ lễ trong dịp cuối năm và năm mới, nhưng hiện nay nhiều nơi mở cửa kể cả trong những ngày Tết. Để tránh bị thất vọng, bạn nên kiểm tra trang web của những địa điểm mình thích và muốn đến tham quan trong dịp Tết. Chẳng hạn nếu đang dự định đến thăm các viện bảo tàng, bạn có thể sẽ thấy trang web niên giám danh bạ này hữu ích với mình.

Gợi ý các chuyến du lịch để bạn tận hưởng Tết Nhật Bản

TokyoNgỡ ngàng đón bình minh đầu tiên trong năm trên núi Takao

Núi Takao, một trong những ngọn núi nổi tiếng nhất Nhật Bản ngày nay, chỉ mất một giờ di chuyển từ nhà ga Tokyo trên tàu cao tốc JP tuyến Chuo, hoặc 50 phút từ ga Shinjuku trên tuyến Keio. Leo núi suốt đêm để kịp lên đến đỉnh Takao đón ngày đầu năm mới hứa hẹn là một hành trình tuyệt vời.

Thang máy và cáp treo hoạt động suốt ngày đêm từ 31 tháng 12 đến mồng 1 tháng 1 đưa du khách từ chân núi lên đến trung vực. Từ trạm thang máy và cáp treo này đi bộ lên đỉnh Takao mất thêm khoảng 40 phút nữa. Ngôi chùa Yakuo-in toạ lạc dọc bên đường lên núi bắt đầu cử hành lễ cầu nguyện vào lúc nửa đêm, mang lại cho toàn bộ khu vực lân cận nơi này một bầu không khí trầm mặc trang nghiêm.

Từ đó, hãy hoà mình vào dòng người đang leo lên đỉnh núi cao 599 mét so với mực nước biển, nín lặng chờ đợi bình minh xuất hiện trong khi lọt thỏm giữa đám đông tại khu vực quan sát. Khoảng 6h30 sáng, các hoà thượng từ chùa Yakuo-in cử hành "lễ hội đón ánh sáng" tại nhà nguyện trên đỉnh núi, rồi đám đông vỡ oà khi mặt trời ló dạng, họ reo mừng và cùng niệm các kinh ca hoan hỷ tốt lành. Với một chút may mắn, bạn thậm chí có thể nhìn thấy núi Phú Sĩ từ trên đỉnh Takao.

Trên đường xuống núi, đừng quên dừng chân tại chùa Yakuo-in để bày tỏ lòng thành. Yakuo-in là một trong những ngôi chùa tôn kính nhất Tokyo, nếu thành tâm nguyện cầu vận may, bạn chắc hẳn sẽ có được một năm mới tốt đẹp phía trước.

KyotoChứng kiến nghi lễ cổ xưa và trải nghiệm Tết truyền thống

Đền Yasaka, trong khu vực Gion của Kyoto, là nơi diễn ra lễ hội Okera bắt đầu từ khoảng 7h30 tối ngày 31 tháng 12 và kéo dài đến ngày 1 tháng 1. Nghi lễ truyền thống này bao gồm việc đốt cháy những thanh gỗ mỏng mà trên đó người ta viết lên những mong ước của mình. Những người dân đến lễ đền sẽ dùng một đoạn rơm châm vào đống lửa này, rồi cuộn lại để giữ đầu dây tiếp tục cháy khi mang về đến nhà. Cuộn dây này sau đó được dùng để thắp lên ngọn lửa ở nhà mà trên đó, họ sẽ nấu Zoni, một món canh được chuẩn bị trong dịp Tết với bánh dày Mochi và các thành phần khác, để bảo vệ gia đình tránh khỏi bệnh tật và thiên tai trong năm sắp tới. Du khách không được mang sợi dây cháy âm ỉ ấy về, nhưng họ cũng có thể nhấp một ngụm rượu Okera sake được phục vụ đến tận vài giờ sau giao thừa để cầu nguyện cho vận may năm mới.

Trước lúc bình minh, du khách có thể di chuyển đến tháp Kyoto, toạ lạc gần nhà ga Kyoto, để chào đón những tia nắng đầu tiên trong năm. Chỉ duy nhất trong ngày mồng 1 Tết, tháp Kyoto mở cửa cho du khách vào tham quan từ 6:30 sáng. Nơi đây là địa điểm hoàn hảo để tận hưởng không khí Tết Nhật Bản và có được tầm nhìn tuyệt vời khắp thành phố.

Omikuji - Rút quẻ thăm may mắn của bạn cho năm mới

Một trong những việc "không thể bỏ lỡ" khi đi lễ chùa hoặc đền trong ngày Tết là mua một quẻ thăm may mắn Omikuji. Được viết trên một cuộn giấy hay dải giấy mỏng, Omikuji cho biết vận mệnh của bạn trong các trường hợp khác nhau từ đại phúc đến xui rủi, và kèm theo lời lý giải chi tiết liên quan đến sức khoẻ, tình yêu hay vấn đề tiền bạc của bạn trong tương lai. Một số quẻ Omikuji không chỉ nói về vận mệnh của bạn mà còn chứa đựng một bài thơ kèm theo lời giảng về một luân lý nào đó.

Với ngày càng nhiều khách du lịch đến các đền chùa như hiện nay, nhiều thẻ Omikuji được viết bằng tiếng Anh. Ở đền Kushida tại Fukuoka hay chùa Kinkaku-ji của Kyoto, còn có bán các quẻ thăm Omikuji được viết bằng tiếng Hàn và tiếng Trung. Bạn sẽ thử vận may và xem số mệnh tương lai của mình như thế nào chứ?
Chùa Kinkaku-ji

Thông tin liên quan

Lời cầu nguyện đầu tiên cho vận mệnh tốt đẹp

Lễ hội chúc mừng năm mới

Chẳng hạn, nếu đang dự định đến thăm các viện bảo tàng,
bạn có thể sẽ thấy trang web niên giám danh bạ này hữu ích với mình.

Gợi ý các chuyến du lịch